هنگامی که مهندسان و تولیدکنندگان مواد مرکب، مواد تقویتکننده پیشرفته را ارزیابی میکنند، انتخاب سیستم رزین معمولاً موضوعی ثانویه نیست. در واقع، ماتریس رزینی که درون یک پیشپوش فیبر کربن قرار میگیرد، یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده رفتار نهایی آن ماده مرکب در شرایط عملیاتی است. از مقاومت مکانیکی و مقاومت حرارتی تا رفتار پخت و عمر انبارداری، شیمی رزین تقریباً تمام ویژگیهای عملکردی که در خط تولید یا در یک سازه باربر پرتلاش اهمیت دارند را شکل میدهد. کاربرد .
عملکرد مواد مرکب پیشپوش فیبر کربن درک رابطه بین سیستمهای رزین و عملکرد مواد مرکب تنها از جنبه آکادمیک نیست؛ بلکه پیامدهای مستقیمی بر کیفیت قطعه، اقتصاد تولید و قابلیت اطمینان در کاربرد نهایی دارد. این مقاله به بررسی خانوادههای اصلی رزینهای مورد استفاده در تولید پرپگ الیاف کربن میپردازد، توضیح میدهد که هر یک از این رزینها چگونه بر معیارهای کلیدی عملکرد تأثیر میگذارند و راهنمایی عملی برای انتخاب سیستم رزین مناسب بر اساس نیازهای کاربردی ارائه میکند.
نقش سیستمهای رزین در پرپگ الیاف کربن
عملکرد واقعی یک سیستم رزین در پرپگ (Prepreg) چیست
پرپگ الیاف کربنی اساساً یک ماده ترکیبی نیمهتمام است که در آن تقویتکننده الیاف کربنی از پیش با یک ماتریس رزین در محیط کارخانهای کنترلشده اشباع شده است. رزین بهعنوان عامل چسباننده عمل میکند و بارها را بین فیلامنتهای جداگانه الیاف منتقل میکند، الیاف را در برابر آسیبهای محیطی محافظت میکند و شرایط فرآیندی لازم برای دستیابی به تراکم کامل و پخت نهایی را تعیین میکند.
رزین همچنین چسبندگی (tack) و انعطافپذیری (drape) پرپگ الیاف کربنی نپخته را کنترل میکند که هر دو برای عملیات قراردهی لایهها (layup) و ابزارگیری (tooling) حیاتی هستند. چسبندگی کمتر از حد لازم باعث میشود لایهها در طول قراردهی دستی به یکدیگر نچسبند. چسبندگی بیش از حد، مشکلاتی در کار با مaterial ایجاد میکند و خطر اعوجاج الیاف را افزایش میدهد. شیمی رزین همان عاملی است که این تعادل را کنترل میکند.
فراتر از عملکرد مکانیکی، ماتریس رزین مقاومت برشی بین لایهای، رفتار جذب رطوبت، عملکرد در دماهای بالا و مقاومت در برابر خستگی را در کامپوزیت سختشده تعیین میکند. بنابراین، انتخاب سیستم رزین مناسب بهطور جدا نشدنی با مشخصکردن خود پرپرگ الیاف کربنی مرتبط است.
معیارهای کلیدی عملکرد که توسط شیمی رزین تعیین میشوند
چندین معیار عملکرد در لامینات پرپرگ الیاف کربنی عمدتاً وابسته به رزین و نه به الیاف هستند. این معیارها شامل دمای انتقال شیشهای (Tg) میشوند که حد بالای دمای کاربردی را تعیین میکند؛ شکلپذیری ضربهای و تحمل آسیب؛ و مقاومت شیمیایی در برابر مایعات، حلالها و قرار گرفتن در معرض اشعه فرابنفش (UV).
ویژگیهای تحتتأثیر الیاف، مانند مدول کششی و استحکام کششی، نسبت به انتخاب رزین کمتر حساس هستند؛ اما استحکام فشاری و استحکام برشی بین لایهای بهطور قابلتوجهی تحت تأثیر این موضوع قرار میگیرند که چگونه ماتریس رزین در برابر بار، از الیاف پشتیبانی میکند. رزینی با مدول بالاتر میتواند عملکرد فشاری را در یک لایهبندی پرپрег فیبر کربنی بهطور چشمگیری بهبود بخشد.
انقباض پخت و تنشهای باقیمانده نیز وابسته به نوع رزین هستند. سیستمهایی با انقباض پخت بالا میتوانند تنشهای داخلی ایجاد کنند که عمر خستگی را کاهش داده یا باعث تابخوردگی در سازههای پوستهای نازک شوند. انتخاب سیستم رزینی با انقباض پخت پایین بهویژه برای اجزای هوافضایی دقیق ساختهشده از پرپрег فیبر کربنی اهمیت زیادی دارد.
سیستمهای رزین اپوکسی و تأثیر آنها بر عملکرد پرپрег
چرا اپوکسی در کاربردهای پرپрег فیبر کربنی غالب است
اپوکسی همچنان رایجترین سیستم رزین در تولید پرپگ الیاف کربنی است و دلیل خوبی برای این امر وجود دارد. رزینهای اپوکسی ترکیبی استثنایی از خواص مکانیکی، چسبندگی عالی به سطوح الیاف کربنی، کاهش جمعشدگی در حین پخت و انعطافپذیری فرآیندی را ارائه میدهند. این رزینها را میتوان برای پخت در دمای اتاق، دمای بالاتر از اتاق یا دمای بالا فرموله کرد که این امر باعث انطباقپذیری آنها در طیف گستردهای از محیطهای تولیدی میشود.
سیستمهای استاندارد پرپگ اپوکسی با کیفیت هوافضایی معمولاً در دمای ۱۲۰°C یا ۱۸۰°C پخت میشوند و مقادیر Tg را در محدوده ۱۲۰°C تا بیش از ۲۰۰°C (بسته به فرمولاسیون) ایجاد میکنند. دمای شیشهای (Tg) بهطور مستقیم دمای کاری لامینیت پرپگ الیاف کربنی را محدود میکند؛ بنابراین انتخاب چرخه پخت مناسب و سیستم سختکننده حیاتی است، بهویژه در کاربردهایی که نزدیک به مرزهای حرارتی قرار دارند.
سیستمهای اپوکسی همچنین سازگاری شیمیایی عالی با عوامل اندازهگیری الیاف کربنی را فراهم میکنند که این امر به ایجاد پیوند قوی بین الیاف و ماتریس کمک میکند. کیفیت این پیوند بینسطحی، عامل اصلی در مقاومت برشی بین لایهای کامپوزیت نهایی تهیهشده از پرپрег الیاف کربنی است و یکی از دلایل این است که رزینهای اپوکسی بهطور مداوم عملکرد بهتری نسبت به بسیاری از رزینهای جایگزین در کاربردهای سازهای دارند.
محدودیتهای اپوکسی در سناریوهای پرکارایی
با وجود مزایایشان، سیستمهای پرپрег الیاف کربنی مبتنی بر اپوکسی محدودیتهای شناختهشدهای نیز دارند. مهمترین این محدودیتها شکنندگی است: ماتریسهای مرسوم اپوکسی دارای شکستپذیری نسبتاً پایینی هستند که این امر مقاومت در برابر آسیبهای ناشی از ضربه را محدود میکند. در کاربردهایی که احتمال وقوع ضربه وجود دارد—مانند پانلهای بدنه خودرو یا داخلی هواپیما—باید از فرمولاسیونهای اصلاحشده اپوکسی یا سیستمهای رزینی جایگزین استفاده کرد.
جذب رطوبت نیز یکی دیگر از مسائل مورد نگرانی است. رزینهای اپوکسی رطوبت را از محیط جذب میکنند و این آب جذبشده بهعنوان یک پلاستیککننده عمل میکند و نقطه شیشهای مؤثر (Tg) لایههای پیشآمادهشده فیبر کربنی سختشده را کاهش میدهد. مقادیر Tg در حالت مرطوب میتواند ۲۰ تا ۴۰ درجه سانتیگراد پایینتر از Tg در حالت خشک باشد؛ بنابراین در طراحی سازهای باید این موضوع در نظر گرفته شود، بهویژه زمانی که قطعه در محیطهای مرطوب کار خواهد کرد.
برای کاربردهایی که دمای کار بالاتر از ۲۰۰ درجه سانتیگراد را نیاز دارند، سیستمهای اپوکسی استاندارد به حدود عملکردی خود نزدیک میشوند. در این موارد، مهندسان باید به سمت سیستمهای رزینی با مقاومت بالا در برابر دما روی آورند تا عملکرد قابلاطمینانی از قطعات پیشآمادهشده فیبر کربنی خود بهدست آورند.
سیستمهای رزینی با مقاومت بالا در برابر دما برای کاربردهای پیشآمادهشده پ demanding
رزینهای بیسمالئیمید در پیشآمادهشدههای فیبر کربنی
رزینهای بیسمالئیمید (BMI) عملکرد پیشپوش فیبر کربن را تا محدوده دمای کاری ۲۰۰ تا ۲۳۰ درجه سانتیگراد گسترش میدهند، بدون اینکه نیاز به چرخههای پیچیده فرآیندی شدیدی داشته باشند که با پلیایمیدها مرتبط هستند. سیستمهای BMI از طریق پلیمریزاسیون افزودنی سخت میشوند؛ بدین معنا که در حین سختشدن، محصولات فراری تولید نمیکنند و این امر خطر تشکیل حفرهها در لامینیت را کاهش میدهد.
پرپگ الیاف کربنی ساختهشده با رزینهای BMI معمولاً در هواپیماهای نظامی، قطعات مسابقهای با عملکرد بالا و ابزارهای صنعتی که باید در طول عمر کاری خود بهطور مکرر در برابر دمای اتوکلاو مقاومت کنند، استفاده میشود. این رزین دارای حفظ عالی خواص مکانیکی در شرایط داغ و مرطوب است؛ یعنی جذب رطوبه تأثیر کمتری بر عملکرد در دمای بالا نسبت به اپوکسی دارد.
معایب سیستمهای BMI این است که از نظر ذاتی شکنندهتر از رزینهای اپوکسی مقاومشده هستند و برای دستیابی به پخت کامل، نیازمند دماهای بالاتری در فرآیند پردازش (معمولاً بین ۱۷۵ تا ۲۰۰ درجه سانتیگراد) میباشند. چرخههای پخت ثانویه در دماهای حتی بالاتر اغلب برای بیشینهسازی دمای انتقال شیشهای (Tg) و پایداری حرارتی در لامینات نهایی پیشترکیب الیاف کربن ضروری است.
رزینهای پلیایمید و سیانات استر برای محیطهای اکسترم
برای کاربردهایی که نیازمند عملکرد پایدار در دمای بالاتر از ۲۵۰ درجه سانتیگراد هستند، رزینهای پلیایمید، جدیدترین فناوری در زمینه پیشترکیبهای الیاف کربن محسوب میشوند. پیشترکیبهای مبتنی بر پلیایمید در اجزای موتور هوافضا، سازههای فضایی و پوستههای وسایل نقلیه فراصوت بهکار میروند که در آنها عملکرد حرارتی افراطی غیرقابل چانهزنی است. با این حال، پردازش سیستمهای پلیایمید نیازمند فشار و دمای بالا و همچنین مدیریت دقیق مواد فرار تولیدشده در طول فرآیند پخت است.
رزینهای سیانات استر جایگاه عملکردی بین سیستمهای اپوکسی و BMI را اشغال میکنند. این رزینها جذب رطوبت کمتری نسبت به اپوکسی دارند، خواص دیالکتریک مناسبی از خود نشان میدهند و دمای کاری آنها در محدوده ۲۰۰ تا ۲۵۰ درجه سانتیگراد است. این ویژگیها باعث شده است که پیشآغشتههای فیبر کربنی بر پایه سیانات استر بهویژه برای کاربردهای رادوم، سازههای ماهوارهای و بستهبندی الکترونیک که در آنها تلفات دیالکتریک پایین شرطی حیاتی است، جذابیت زیادی داشته باشند.
هر دو سیستم پلیایمید و سیانات استر گرانتر از اپوکسی هستند و کنترل دقیقتری از فرآیند تولید را میطلبد؛ اما برای کاربردهایی که عملکرد حرارتی مهمترین محدودیت است، هیچ سیستم پیشآغشته فیبر کربنی مبتنی بر اپوکسی نمیتواند در مقایسه مستقیم با آنها رقابت کند.
سیستمهای رزینی مقاومشده و بدون نیاز به اتوکلاو
مقاومسازی پیشآغشتههای اپوکسی با لاستیک و ترموپلاستیک
یکی از تأثیرگذارترین پیشرفتها در فناوری پرپрег الیاف کربن، معرفی عوامل مقاومسازی به ماتریسهای اپوکسی بوده است. با ادغام ذرات لاستیکی، افزودنیهای ترموپلاستیک یا فیلمهای بینلایهای بین لایهها، سازندگان رزینها عملکرد تحمل آسیب و مقاومت فشاری پس از برخورد (CAI) سیستمهای پرپрег مبتنی بر اپوکسی را بهطور قابلتوجهی بهبود بخشیدهاند.
امروزه سیستمهای پرپрег الیاف کربن مقاومشده، استانداردی در سازههای اصلی هواپیماها هستند؛ جایی که توانایی مقاومت در برابر برخورد با سرعت پایین بدون وقوع بلندش (دلامینیشن) فاجعهبار، یکی از الزامات گواهینامهدهی محسوب میشود. مکانیسم مقاومسازی با ایجاد مناطق پلزنی ترک که انرژی را جذب میکنند در ماتریس رزین، روند گسترش ترک را کند کرده و از ایجاد بلندش گسترده جلوگیری میکند.
معرفی عوامل تقویتکننده باعث افزایش ویسکوزیته رزین میشود و ممکن است دمای حداکثر کاربردی را نسبت به فرمولاسیونهای اپوکسی غیرتقویتشده کمی کاهش دهد. بنابراین، طراحانی که با پرپگ الیاف کربن تقویتشده کار میکنند، باید در فرآیند انتخاب مواد، بین نیازهای تحمل آسیب و اهداف عملکرد حرارتی تعادل برقرار کنند.
سیستمهای پرپگ خارج از اتوکلاو و نیازهای رزینی آنها
فرآیند خارج از اتوکلاو (OOA) روشی ساخت فزایندهای مهم برای سازههای بزرگ و کاربردهای با حجم تولید پایین است که در آن هزینههای سرمایهگذاری و بهرهبرداری اتوکلاو غیرقابل تحمل است. سیستمهای پرپگ الیاف کربن خارج از اتوکلاو از رزینهایی با طراحی ویژه استفاده میکنند که دارای کانالهای تخلیهای با تخلخل جزئی هستند تا هوا و مواد فرار محبوسشده بتوانند تحت شرایط پخت تنها با کیسه خلأ خارج شوند.
رزین موجود در پیشپوشش الیاف کربنی OOA باید در مراحل اولیه چرخه سختشدن، ویسکوزیتهای به اندازهای پایین حفظ کند تا امکان خروج گازها قبل از ژلشدن رزین فراهم شود. این امر نیازمند کنترل دقیق پنجره جریان رزین است که با رابطه بین دما، زمان و تغییرات ویسکوزیته در طول فرآیند سختشدن تعریف میشود. سیستمهای رزینی OOA معمولاً با چسبندگی اولیه بالاتری نسبت به سیستمهای اتوکلاو تهیه میشوند تا جبران فشار تراکم کمتری که در این روش در دسترس است، انجام شود.
خواص مکانیکی لایههای پیشپوشش الیاف کربنی سختشده به روش OOA در دهه گذشته بهطور چشمگیری بهبود یافته و اکنون برای بسیاری از کاربردهای سازهای، به خواص قطعات تولیدشده با فرآیند اتوکلاو نزدیک شدهاند. طراحی سیستم رزینی عامل اصلی این همترازی عملکردی است و این امر پیشپوششهای OOA را بهعنوان گزینهای فزایندهتر قابلاجرا برای سازههای هوافضا، دریایی و انرژی بادی میسازد.
تطبیق سیستمهای رزینی با نیازهای کاربردی در انتخاب پیشپوشش الیاف کربنی
نیازهای سازهای و حرارتی بهعنوان عوامل اصلی تعیینکننده
هنگام مشخصکردن پیشآغشتهی فیبر کربن برای کاربردهای سازهای، فرآیند انتخاب سیستم رزین باید با تعریف روشنی از محیط حرارتی آغاز شود. دمای حداکثر پیوستهی کاری، شرایط مرطوب یا خشک، و حاشیهی ایمنی مورد نیاز بالاتر از دمای انتقال شیشهای (Tg) همه به یک دستهی خاص از شیمی رزین اشاره دارند. سیستمهای اپوکسی در اکثر کاربردهای زیر ۱۵۰ درجهی سانتیگراد صدق میکنند، در حالی که برای دماهای بالاتر از این آستانه، سیستمهای BMI یا استر سیانات ضروری هستند.
سناریوهای بارگذاری ضربهای باید دومین عامل در نظر گرفتهشده باشند. کاربردهایی که احتمال بالایی از رها شدن ابزار، برخورد باران برفی یا ضربهی قطعات خارجی دارند، نیازمند سیستمهای پیشآغشتهی فیبر کربن مقاومشده هستند که عملکرد آزمودهشدهی خود در تست ضربهی پساز کامپوزیت (CAI) را از طریق روشهای استاندارد آزمون تأیید کردهاند. مشخصکردن یک پیشآغشتهی اپوکسی غیرمقاومشده در چنین محیطهایی خطر طراحی محسوب میشود که میتواند منجر به آسیب زودرس در زمان استفاده و تعمیرات پرهزینه شود.
نیازمندیهای مواجهه با مواد شیمیایی، از جمله مقاومت در برابر مایعات هیدرولیکی، سوخت، عوامل پاککننده یا اسپری نمک، انتخاب رزینها را بیشتر محدود میکند. برخی از سیستمهای رزین، حلالهای خاصی را جذب میکنند یا در محیطهای اسیدی یا قلیایی بهسرعتتر از دیگران تخریب میشوند. همیشه توصیه میشود قبل از انتخاب نهایی یک سیستم رزین برای کاربرد پرپگ الیاف کربنی، آزمونهای صلاحیت در برابر محیط شیمیایی خاص مورد نظر انجام شود.
محدودیتهای تولید و سازگانی فرآیندی
زیرساخت تولید موجود نیز باید در انتخاب سیستم رزین برای کاربردهای پرپگ الیاف کربنی در نظر گرفته شود. ظرفیت اتوکلاو، ابعاد اجاق، توانایی بستهبندی در کیسه خلأ و تجربه نیروی کار در اجرای چرخههای پخت خاص، همه اینها بر این میکنند که کدام سیستم رزین از نظر عملی قابل اجرا است. مشخصکردن یک پرپگ BMI در حالی که تنها زیرساخت پخت در دمای محیطی در دسترس است، منجر به عدم تطابقی میشود که در نتیجه قطعاتی با پخت ناقص و غیرمطابق تولید خواهد شد.
مدت زمان ماندگاری و زمان خارج از فریزر پارامترهایی هستند که به نوع رزین بستگی دارند و تأثیر مستقیمی بر هزینهها دارند. اکثر سیستمهای پرپрег الیاف کربن نیازمند ذخیرهسازی در دمای فریزر (۱۸-°C) برای متوقف کردن پیشروی رزین و حفظ چسبندگی و قابلیت پردازش آن هستند. مدت زمان ماندگاری در فریزر و زمان مجاز خارج از فریزر در دمای محیط، بین سیستمهای مختلف رزین تفاوت قابل توجهی دارند. سیستمهای رزین با واکنشپذیری بالا که برای عملآوری سریع طراحی شدهاند، معمولاً زمان خارج از فریزر کوتاهتری دارند؛ این امر پیچیدگی عملیات چیدمان لایهها را قبل از اینکه ماده باید دوباره منجمد شود یا در فرآیند عملآوری قرار گیرد، محدود میکند.
قابلیت تعمیرپذیری عاملی نهایی اما اغلب نادیدهگرفتهشده است. برخی از سیستمهای رزین با دمای بالا که در لایههای پیشترکیب الیاف کربنی بهکار میروند، بهدلیل نیاز به دمای بالاتر برای پخت که با تجهیزات قابلحمل گرمایشی قابلدستیابی نیست، در محل تعمیر آنها دشوار است. سیستمهای مبتنی بر اپوکسی عموماً گزینههای عملیتری برای تعمیر ارائه میدهند که این امر عاملی مهم برای بهرهبرداران سازههای هوافضایی یا خودروهای ورزشی موتوری است که در آنها بازگشت سریع به سرویس پس از آسیب از نظر تجاری حیاتی است.
سوالات متداول
سیستم رزینی که بیشترین استفاده را در پیشترکیب الیاف کربنی برای کاربردهای هوافضا دارد چیست؟
سیستمهای رزین اپوکسی بیشترین استفاده را در پیشترکیب الیاف کربنی هوافضا دارند، زیرا خواص مکانیکی عالی، انقباض پخت کم و چسبندگی قوی به الیاف کربنی را ارائه میکنند. فرمولاسیونهای مقاومشده اپوکسی بهصورت استاندارد برای سازههای اصلی که نیازمند مقاومت در برابر ضربه هستند، بهکار میروند. برای دماهای کاری بالاتر از ۱۸۰ درجه سانتیگراد، سیستمهای بیسمالئیمید یا استر سیانات جایگزین میشوند.
تاثیر افزودن مواد مقاومکننده رزین بر عملکرد مکانیکی لایههای پیشآغشته فیبر کربنی چگونه است؟
عوامل مقاومکنندهای مانند ذرات لاستیکی یا افزودنیهای ترموپلاستیک بهطور قابلتوجهی مقاومت در برابر آسیب ناشی از ضربه و استحکام فشاری پس از ضربه در لایههای پیشآغشته فیبر کربنی را بهبود میبخشند. این مواد با ایجاد مناطق جذبکننده انرژی در ماتریس رزین، گسترش ترکها را کند میکنند. عیب این روش کاهش جزئی دمای حداکثر کاری و گاهی کاهش جزئی استحکام برشی بینلایهای نسبت به سیستمهای بدون مقاومسازی است.
آیا پیشآغشته فیبر کربنی را میتوان با استفاده از سیستمهای رزین استاندارد و بدون اتوکلاو پردازش کرد؟
سیستمهای رزین پرپگ الیاف کربنی درجه اتوکلاو استاندارد برای پردازش خارج از اتوکلاو طراحی نشدهاند و معمولاً در شرایط پخت تنها با کیسه خلأ، محتوای تخلیههای بالایی تولید میکنند. برای دستیابی به محتوای تخلیه پایین و خواص مکانیکی قابل قبول هنگام پردازش پرپگ الیاف کربنی بدون فشار اتوکلاو، استفاده از سیستمهای رزین اختصاصی OOA با تخلخل مهندسیشده و رفتار جریان کنترلشده ضروری است.
رطوبت چگونه بر عملکرد در خدمات سیستمهای لایهبندیشده پرپگ الیاف کربنی مبتنی بر اپوکسی تأثیر میگذارد؟
رطوبت جذبشده در ماتریس اپوکسی لایهبندیشده پرپگ الیاف کربنی، باعث پلاستیکشدن آن میشود و دمای انتقال شیشهای مؤثر را نسبت به حالت خشک ۲۰ تا ۴۰ درجه سانتیگراد کاهش میدهد. این کاهش دمای انتقال شیشهای در حالت مرطوب باید در طراحی سازهای لحاظ شود، بهویژه برای قطعاتی که در محیطهای گرم و مرطوب کار میکنند. سیستمهای رزینی با جذب رطوبت تعادلی پایینتر، مانند رزینهای استر سیانات یا برخی سیستمهای اپوکسی مقاومشده، حفظ بهتری از خواص در شرایط گرم و مرطوب در طول عمر خدمات ارائه میدهند.
فهرست مطالب
- نقش سیستمهای رزین در پرپگ الیاف کربن
- سیستمهای رزین اپوکسی و تأثیر آنها بر عملکرد پرپрег
- سیستمهای رزینی با مقاومت بالا در برابر دما برای کاربردهای پیشآمادهشده پ demanding
- سیستمهای رزینی مقاومشده و بدون نیاز به اتوکلاو
- تطبیق سیستمهای رزینی با نیازهای کاربردی در انتخاب پیشپوشش الیاف کربنی
-
سوالات متداول
- سیستم رزینی که بیشترین استفاده را در پیشترکیب الیاف کربنی برای کاربردهای هوافضا دارد چیست؟
- تاثیر افزودن مواد مقاومکننده رزین بر عملکرد مکانیکی لایههای پیشآغشته فیبر کربنی چگونه است؟
- آیا پیشآغشته فیبر کربنی را میتوان با استفاده از سیستمهای رزین استاندارد و بدون اتوکلاو پردازش کرد؟
- رطوبت چگونه بر عملکرد در خدمات سیستمهای لایهبندیشده پرپگ الیاف کربنی مبتنی بر اپوکسی تأثیر میگذارد؟
